Hau Pittu Hau – Euskaldunon konpartsa

Argazkian, 2011ko otsailaren 12an, EHEk deitu zuen “Sasi guztien gainetik… Euskaldun eta burujabe!” lelopeko nazio manifestazioaren ostean, Jose Luis Alvarez Enparantza “Txillardegi”-ri omenaldia egin zioten milaka euskaltzalek / cc-by-sa Zuzeu.com.

Jose Luis Alvarez Enparantza “Txillardegi”-k euskararen normalizazioa helburu egindako ekarpen oparoa landu zuten atzo goizean Donostiako Liburutegi Nagusiko sotoan egin ziren jardunaldietan eta bere ideiek bizi bizirik dirautela, etorkizunerako erregaia direla ondorioztatu zuten parte hartzaileek.

Argazkian, Igone Lamarain eta Unai Larreategi EHEko kideak erdian agerraldi batean / © Euskal Herrian Euskaraz

1512-2012. 500 urte. Konkistaren urteurrena. Ez zen 1512an hasi, eta oraindik, 2012an, ez da amaitu. Bost mende baino gehiago dira hizkuntza ezezaguna hitz egiten dutenek gurera etorri eta gurea bere egiten saiatzen ari direla, eurena gure egiteko ahaleginetan dabiltzala. Batailekin, indarrez lortu zuten Nafarroa konkistatzea, baita eguneroko zapalkuntzarekin arrotza zen hizkuntza eta kultura inposatzea ere. Hizkuntza eta kultur debekuek helburu argia zuten: herri konkista, konkista kulturala. Nafarroa konkistatu zuten, gure lurren jabe egin ziren. Baina lehenago hasi, eta oraindik irauten duen asimilazio prozesua da, helmugara helduz gero, Euskal Herria menperatzea lortuko duena. Prozesu honen ondorioak argiak dira, euskara ez da nagusi Euskal Herrian, kultura eta ohitura arrotzek eureganatu gaituzte ia.

Hala ere, eutsi dugu, geureari eutsi diogu. Bizirik gaude eta bizi nahi dugu. Euskal Herria ere bizi dadin nahi dugunez asimilazioari eustetik konkistari aurre egitera igaro behar dugu. Euskaldunak bagara, izango bagara, euskaraz burujabe bizi eta geurea bizkortu behar dugu. Irauli dezagun egoera ganoraz biziz, euskaraz biziz.

Euskal Herria askatu nahi dugu, dagokiguna geureganatu nahi dugu. Baina independentzia herria askatzetik etorriko da, euskaldun askeok egin behar dugu Euskal Herri librea. Euskaldun askeok egingo dugu Euskal Herri librea. Horregatik, independentziara bidean, euskara, euskaldunak jarri behar ditugu erdigunean, ezin dugu geroko utzi.

Burujabetzaren aldeko aldarriak hartu zuen Iruñea Aberri Egunean. Nafarroako batasuna aldarrikatu genuen Baigorrin, mugarik gabeko herria. Esparru sozioekonomiko propioaren alde egin dugu maiatzaren 1ean. Baina eguneroko borrokarekin eraiki behar dugu Euskal Herri euskalduna.

Horretarako lehentasuna eman behar diogu herri eta euskaldun egiten gaituenari, euskarari. Euskaldun bakoitzak eman behar dio lehentasuna euskarari, ondoren herri moduan ere lehenesteko. Eta Euskal Herrian aldaketaren alde ari direnengan eragin behar dugu, botere-guneetan ere euskarari lehentasuna eman eta euskaraz bizitzeko urrats sendo eta atzeraezinak ausardiaz eman ditzaten.

Herri euskaldunak burujabe behar du izan. Gurea egiteko eskubidea eta beharra daukagu. Horretarako, bidea bertatik eta bertara egin behar dugu. Konkista eta asimilazio prozesuari bide ematen dieten menpeko legedi zein politikak gainditu behar ditugu herri euskalduna berreraikitzeko. Herri honen beharretara egokitutako eta guk erabakitako hizkuntza-politika burujabeak emango dio behar duen bultzada euskaldunok egin beharreko bideari.

Hizkuntza eta kultur burujabetzak bideratuko gaitu Euskal Herri Euskaldun eta librera.

Igone Lamarain eta Unai Larreategi EHEko kideak

Hona hemen larunbat honetako Hau Pittu Hau egunean aurkeztuko dugun abestia. Oso artista onak izan ditugu proiektu honetan eta horren ondorioz abesti ederra dugu konpartsaren 25 urteurrenean denok elkarrekin dantzatzeko. Letra Xabi Paya bertsolariak idatzi digu eta Luz de Putasek abestia konposatu eta grabatu du. Proiektuari ginda ipintzeko, Fermin Muguruzak bat egin zuen bigarren ahotsa sartzen.

Guzti horren ondorioz honako bertso eta abesti polita lortu ditugu. Eskerrik beroenak guztiei eta goazen denok dantzatzera!

Hau Pittu Hau 25 urtez euskarari bedar txarrak kentzen

Indautxun, Santutxun euskararen oihartzun ozena nahi dugu entzun!
Atxurin zein Abandon berdin, euskarari gogor ekin!
Ez da Bilborik euskararik barik!
Hitzez zein gure ekintzez Bilbo euskaldundu baietz!
—
Gure lurra erein dugu hogeita bost urtez
—
Baso edar bat nahi dugu, bedar txarrik bapez!
—
Hau pittu hau, Hau pittu hau!
Berba za(ha)rrei eusten, bedar txarrak kentzen.
Hau pittu hau, Hau pittu hau
izan ginalako, izan gaitezan gaur!
—
Sasiz bete zaizkigu hiriko Alde Zaharra edo Kasilda parkea
Txurdinaga edo Otxarkoaga sastraka handiz betea
Erne egon, gure lorak jagon,
loraz lora euskarak gerora sendo iraun dezan Bilbon!
—
Bedar txarrak kendu doguz hogeita bost urtez
—
Sustrai barik ez gara ezer, konturatu zaitez!
—
Hau da giro itzela daukaguna konpartsan,
urte osoan zehar egoten gara martxan,
inauterietan zein jai guztietan dantzan,
Aste Nagusian zain gauzkazu Areatzan,
Oroitu bedar txarrak kentzea zertan datzan,
Lehendabiziko berba beti euskaraz esan,
Basurtun, Mazarredon zein Errekalde plazan,
euskararen basoak Bilbo edartu dezan!
—
Hau pittu hau, Hau pittu hau!
Berba za(ha)rrei eusten, bedar txarrak kentzen.
Hau pittu hau, Hau pittu hau
izan ginalako izan gaitezan gaur!

Jakingo duzun moduan 25 urte dira jada Hau Pittu Hau – Euskaldunon Konpartsa sortu zenetik, eta heldu da garaia ospakizunekin hasteko. Maiatzaren 5ean Hau Pittu Hau eguna ospatuko dugu 7 Katu gaztetzean, “25 urte euskarari bedar txarrak kentzen” lelopean.

25 urte hauek zuekin batera pasatu izan ditugunez, zuekin ospatu nahi dugu, eta guretzako oso pozgarria izango litzateke gurekin batera Hau Pittu Hau eguna ematen baduzue.

Baina, dena jaia ez denez, maitzaren 5a baino lehen bi ekitaldi antolatu ditugu, kirola eta errebindikazioa ustartuz.

Apirilak 29, igandea

10:00 Mendi irteera Pagasarrira. Atean (langan) lotu gara, igotzen asteko.

Maiatzak 4, ostirala

18:00 EUSKARAZ BIZIkleta martxa, Arriagatik. Ekarri zure bizikleta eta euskararen aldeko banderola, kartelak edo kamisetak. Bilboko bidegorrietatik ibilbidetxo bat egingo dugu.

Maiatzak 5, larunbata, izango da egun nagusia eta, bertan urtero egiten dugun bertso bazkarian aldaketa batzuk egin ditugu. Maiatzaren 5ean Bilbon beste ekitaldi garrantzitsu bat dagoenez, eta ekitaldiak ez ostopatzeko, egitaraua banandu dugu.

Egitaraua:

Goizean…
11:30etik aurrera, Alde Zaharrean.

• Triki-kalejira
• Garagardo adituen dastaketa / lehiaketa. Etorri eta erakutsi garagardo ezberdinen artean ezberdintzen jakin badakizula.
• Umeentzako papiroflexia tailerra, 7 Katu gaztetxean.
• Barraskiloari ongi etorria

15:00 Bazkaria, 7 Katun. Garaiz hasiko gara, gero nahi duena beste ekitaldira joan ahal izateko. Bazkarira etorri nahi baduzue idatzi haupittuhau@haupittuhau.org helbidera edo deitu 644 205 112 telefono zenbakira.

Arratsalde-gauean…

20:30 Plater nagusia: Hau Pittu Hop!, Oihana Bartra eta Gorka Ostolaza “Potxis” bertsolariak 7 Katun, Endika 121en laguntzaz. Bertsoekin bukatu ostean, Hau Pittu Hauren kanta berriaren aurkezpen mundiala egingo dugu!

Bukatzeko, gauean zehar giro aparta izango dugu Endika 121ek jarritako musikarekin. Hortik aurrera bakoitzak presta dezala bere egitaraua Hau Pittu hau eguna ahalik eta erarik hoberenean amaitzeko.

Maiatzaren 5ean ere jarrai dezagun euskarari bedar txarrak kentzen!

Gertu daukagu Hau Pittu Hau Eguna. Maiatzaren 5ean, larunbata, ospatuko dugu; eta esan barik doa, aurten, oso berezia izango dela deialdia. 2012an 25 urte betetzen ditu Hau Pittu Hau konpartsak eta, debora guzti horretan egin bezala, maiatzaren 5ean ere jarraituko dugu euskarari bedar txarrak kentzen!

Aipatu eguneko ekitaldi batzuk zehazteke ditugu oraindik. Hona hemen egitarauaren aurrerapena:

Goiz-eguerdian zehar:

• Pintxo kafea.
• Triki-kalejira.
• Garagardo adituen dastaketa / lehiaketa.
• Barraskiloari ongi etorria.
• Bazkaria, 7 Katun.

Arratsaldean:

• Hau Pittu Hop!, Oihana Bartra eta Potxis bertsolariekin.

Hala ere, aurreko egunetan ere izango dugu zertaz gozatu:

Apirilak 29, igandea:

Goizetik aurrera, mendi irteera, Pagasarri aldera.

Maiatzak 4, ostirala:

18:00 Bizikleta martxa, Arriagatik.

Guztia zehaztu ahala joango gara horren berri ematen. Hala ere, apuntatu eguna zuon agendetan!

Maiatzaren 5ean ere jarrai dezagun euskarari bedar txarrak kentzen!

Lehenik eta behin, hemen bildutakook, herritar eta herri mugimendu andanen ahotik, gure mina adierazi eta elkartasun osoz Iñigo Cabacas gaztearen senide eta lagunen beharrizanetara geratzen gara.

Iñigo, Ertzaintzak botatako pilotakadaz erail dute. Denbora luzean zehar herritarren kontra erabilitako arma eta estrategiarekin, hain zuzen ere. Edalontzia bete duen azken tanta. Hurbileko adibideak ditugu, Xuban Nafarrate gasteiztarraren kasua, edota Kukutza gaztetxea hustu ondorengo zaurituena, besteak beste.

Ez dugu beldurpean bizi nahi, inongo gune zein aldarrikapenetan, eta horixe da egun gobernuak gidatutako poliziak bilatzen duena (brigada bereziak, jarrera oldarkorrak, kode penalaren zorroztea, boterearen gehiegikeria…). Baina hau amaitu da. Honekin bukatzera goaz. Horregatik, erantzukizun politiko eta zibilak eskatzen ditugu, Rodolfo Ares eta Barne Sailetik hasita.

Honekin batera, Europako Batzordeak aspalditik eskatutakoa bete eta peloterak zein bestelako eraso-armak behin betiko alde batera uzteko exijitzen dugu, gaurtik hasita.

Amaitzeko, herritar orori, hain lazgarria den egoera hau aintzat hartu eta egunotan burutuko diren mobilizazioetan parte hartzeko deia luzatzen diegu. Gaur bertan, arratsaldeko 8etan, Zabalburu plazan egingo dugun eserialdian parte hartzeko deia egiten dugu, bai eta lagunek ostiralean Basaurin egingo duten manifestaldian, besteak beste.

Hurrengo deialdiak:

Apirilak 12 (osteguna). Iñigo Cabacasen heriotza salatzeko ekimenak:
11:00 Pentsaurreko masiboa Bilboko epaitegien aurrean.
12:00 Kontzentrazioa udaletxean.
20:00 Kontzentrazioa Zabalburu plazan.

Apirilak 13 (ostirala). Iñigo Cabacasen heriotza salatzeko ekimena. 20:30ean Basaurin

Apirilak 15 (igandea). Iñigo Cabacasen heriotza salatzeko manifestazioa. 16:30ean Moyua plazan.

Bizkaia eta Euskal Herriko gizarte mugimendu eta herritarrak
Batzarrean bilduta, Bilboko Ekoetxean, apirilaren 11n.

Argazkian, manifestazio arrakastatsua egin zuten larunbatean Baionan / © Kontseilua

Euskal Konfederazioa eta Kontseiluaren izenean, Deiadar manifestaldi honetan parte hartu duzuen guziei mila esker. Milaka herritar bildu gira, gure hizkuntzaren ofizialtasunaren eta lege baten aldarrikatzeko. Euskararen aldeko sustenguak marka berri bat gainditu du Baionan. Zinez, eskerrak, euskararen aldeko urrats hori eginik. Azken 5 urteotan lurralde hizkuntzak aipagai izan badira ere (frantses gobernutik hitzeman hizkuntza-lege proiektua, diputatu eta senatari batzuek landu lege proposamenak edota Konstituzioaren aldaketa 2008an), gaur egun euskara bezalako hizkuntzek ez dute oraino ezagupen ofizialik frantses Estatuan.

Alta, beste edozein hizkuntza-komunitatek bezalaxe, euskaldunok ere hizkuntz eskubideak baditugu. Deiadar honen bidez zabaldu ditugun aldarrikapenez gain (euskara hizkuntza ofiziala izatea, Erregio edo Gutxiengoen Hizkuntzen Europako Ituna berrestea eta eragile bakoitzaren eskubideak eta betebeharrak finkatuko dituen hizkuntz lege eraginkorra bozkatzea eta aplikatzea), bildu gara euskaraz bizi nahi dugula adierazteko. Finean, euskaraz bizitzeko nahitaezkoa dugu geure hizkuntzak status egokia izatea. Euskara berezkoa da gure herrian, estatus ofiziala esleitu behar zaio, lehentasunezkoa egun bizi duen egoera gutxiagotuari amaiera emateko, bai eta ezagutu beharrekoa ere.

Eta Baionan egin dugun bezalaxe, Kemperen, Perpinyanen, Aiacciun, Tolosan eta Estrasburgon, besteak beste, milaka eta milaka jende bildu da gure hizkuntzentzat lege-koadro bat galdegiteko, gure hizkuntzetan normaltasun osoz bizi ahal izateko, ditugun hizkuntza-eskubideak ezagutuak eta errespetatuak izan daitezen. Lege babes horrek euskaldunok pairatzen ditugun diskriminazioen bukaera ekarri behar du.

Diskriminazio bat aipatzearren, hemen ditugu Seaskako Etxepare lizeoko ikasleen adibidea: ikasketak osoki euskaraz bururatu eta, baxoa ezin dute euskaraz pasatu. Eta aktualitateko beste adibide bat emateko, dirulaguntzen diskiriminazioa jasan duten euskal hedabideak ere ez nituzke aipatu gabe utzi nahi. Ezin dugu gehiago onartu horrelako hizkuntz eskubide urraketarik, ez irakaskuntza arloan, ez eta ere beste arloetan. Frantsesa erabilia eta garatua den heinean erabilia eta garatua izan behar da euskara. Herritarrei hizkuntz eskubideak onartuko dizkien legea eta botere publikoei betebeharrak finkatuko dizkien legea behar dugu.

Egungo manifestaldia euskararen berreskurapen osora eramamen gaituen bidean beste urrats bat besterik ez da. Botere publikoek beren erantzukizunak hartu behar dituzte, eta bildu gara hori oroitarazi eta aldarrikatzeko, gure aldetik segi dezagun mobilizatzen, segi dezagun euskara ikasten eta transmititzen, segi dezagun euskaraz bizitzen!